|
Wędrując, szukając spokoju i zapomnienia często, niby przypadkiem, zbaczamy ze szlaku by odkryć prawdziwe piękno dzikich rejonów. Tam wśród ukryte wśród drzew, oddalone od miast i całego chaosu panującego wokoło, spoczywają pomniki prawdziwej historii. Zapomniane, często zdewastowane przez człowieka, a czasami tylko nadgryzione zębem czasu, cmentarze naszej historii, uchwyciły przeszłość by dawać świadectwo dawnych dni. I choć ich wartości historycznej i duchowej nie sposób ocenić, to niestety każdego dnia ich liczba maleje, a kroków jakie podejmujemy w celu zachowania tych elementów krajobrazu jest niewiele. A należy wspomnieć, iż to właśnie cmentarze, kapliczki przydrożne i inne elementy sztuki cerkiewnej świadczą o tym, że jeszcze nie tak dawno współistniały w naszych regionach tak różne kultury i religie. |
|
Dlatego postanowiłem zwrócić szczególna uwagę na Nieformalną Grupę Kamieniarzy Magurycz, która pod przewodnictwem Szymona Modrzejewskiego od 20 lat zajmuje się ratowaniem, inwentaryzacją i dokumentacją sztuki sepulkralnej, krzyży i kapliczek przydrożnych oraz wszelkich obiektów sztuki cerkiewnej pozostających bez opieki na terenach zamieszkiwanych pierwotnie głównie przez Bojków i Łemków, ale także Żydów, Polaków, Cyganów i Niemców.
Aby przybliżyć trochę historię działalności grupy, należy cofnąć się do roku 1986, kiedy to Stanisław Kryciński i Szymon Modrzejewski w Bieszczadach zorganizowali pierwszy obóz "Nadsanie". Z biegiem lat było ich coraz więcej, a i grupa ochotników systematycznie się powiększała. Gdy w roku 1997 “Nadsanie” przestało istnieć, inicjatywę przejął sam Szymon Modrzejewski. Cele przedsięwzięcia pozostały jednak takie same. W ciągu 20 lat istnienia inicjatywy odbyło się łącznie 36wyjazdów (12 “Nadsania” oraz 24 “Magurycza”).
|
Nazwa “obozów-warsztatów”, pod jaką są organizowane wyjazdy, w pełni oddaje ich istotę. Podczas obozów uczestnicy mają możliwość zasmakować w historii terenów zamieszkiwanych przez kilka kultur. Nauka poprzez pracę, należy dodać, że czasami ciężką, przyciąga wielu studentów i chętnych z terenów całej Polski. Należy dodać, iż prace wykonywane podczas obozu mają charakter całkowicie społeczny i w istotny sposób przyczyniają się do rozwoju wrażliwości na sztukę mniejszości narodowych zarówno uczestników obozu, jak i społeczności obecnie zamieszkujących te tereny.
Dokonania Grupy Kamieniarzy "Magurycz" nie pozostają bez echa wśród lokalnych społeczności. Często zdarza się, iż ludzie pomagają w jakiś sposób w pracach, chociażby donosząc wodę podczas upalnych dni. Paradoksalnym mogłoby się wydawać, iż chęć poprawiania wizerunku naszego regionu mogłoby się spotkać z niechęcią wśród mieszkańców okolic, w których organizowane są obozy, jednak natura ludzka od zawsze potrafiła zaskakiwać.
|
Kolejnym ważnym punktem, w mym wypracowaniu jest sam sposób organizowania wyjazdów przez Pana Szymona, bo chociaż Niezależna Grupa Kamieniarzy “Magurycz” działa głównie pod auspicjami Towarzystwa Karpackiego, to sodki finansowe nabywane są głównie na zasadach sponsoringu. Fundusze na niezbędne materiały, przejazdy, wyżywienie dla uczestników obozów i dokumentację zdobywane są w głównej mierze z aplikacji do różnych fundacji. Czasami udaje się zyskać sponsorów indywidualnych. I to właśnie zasady na jakich opiera się działalność “Magurycza” zasługuje na ogromne uznanie.
Podsumowują, efektem działalności w latach 1987-2005 na terenie Bieszczadów, Beskidu Niskiego i Roztocza "Nadsania" i "Magurycza" jest: remont ponad 70 cmentarzy greckokatolickich, prawosławnych, 1 żydowskiego i 1 ewangelickiego; remont krzyży przydrożnych w 27 miejscowościach; remont zachowawczy drewnianej kostnicy w Nowicy (Beskid Niski); zaawansowany remont kaplicy przy cudownym źródle w Balnicy (Bieszczady oraz wiele innych czynności mających na celu reanimację krajobrazu kulturowego, który współtworzył różnorodny i przez to tak bogaty krajobraz Karpat.
Jak Szymon Modrzejewski napisał na oficjalnej stronie “Magurycza”: “Zamierzamy organizować wspomniane obozy tak długo, jak tylko będzie to możliwe.”. Redakcja Miasta Sanok życzy tego i zamierza wspierać medialnie wszelkie następne plany, które w tak znaczący sposób pomagają w promocji naszego regionu. |
Zapraszamy do odwiedzenia oficja strony “Magurycza”: www.magurycz.org, gdzie można uzyskać wiele ciekawych informacji na temat organizowanych obozów, oraz dotyczących dotychczasowej działalności grupy.
Kamienne Pomniki
Wędrując samotnie po zielonych bezdrożach,
wśród zielonych liści, po zielonych polach.
Wśród myśli swych, szukając spokoju.
Na szlaku, gdzie dotrzeć nie dane nikomu.
Gdzie zapomniane przez czas i ludzi porzucone,
Tkwią dumnie w ziemi, historii naszej zwoje.
Dni dawnych zapiski, zwykłych ludzi pomniki,
Schowane wśród liści, lecz nieukryte przed nikim.
Skąpane w promieniach, obmyte rosy mocą.
Skryte w cieniu drzew, w blasku księżyca nocą.
Lśniące zielenią, mchu który je skrywa.
Odwiedzane przez ptaki a zamieszkane przez spokój,
który w ich cieniu spoczywa...
Jaqb Niechciany
|
